📦 آموزش apt — نصب نرمافزار در لینوکس
در لینوکس نصب برنامه از «دانلود و next-next» راحتر است: یک دستور، تمام.
apt چیست؟
apt مدیریت بستهی اوبونتو است: از مخزنهای (repository) معتبر، برنامهها را با همهی پیشنیازهایش دانلود، نصب و بهروز میکند. مخزن شما همان مخزنِ سرور است (آینهی ایرانی، سریع).
دسترسی نصب فقط برای root است — یعنی روی سرورِ مشترک نمیتوانید، اما در حساب کاربری خودتان در سرور که root هستید آزادید.
دستورهای پایه
| دستور | کار |
|---|---|
apt update | فهرست بستهها را تازه میکند (قبل از هر نصب!) — چیزی نصب نمیکند |
apt install pkg | نصب بسته (مثلاً apt install tree) |
apt remove pkg | حذف بسته (فایلهای تنظیم میماند) |
apt purge pkg | حذف کامل + تنظیمات |
apt search word | جستجوی نام بسته |
apt show pkg | اطلاعات بسته: نسخه، حجم، توضیح |
apt upgrade | بهروزرسانی همهی بستههای نصبشده |
apt update، بعد
apt install. اگر update نزنید ممکن است بسته پیدا
نشود یا نسخهی قدیمی نصب شود.
پس از نصب: بسته کجا رفت؟
dpkg -L tree # فهرست همهی فایلهایی که بستهی tree گذاشت dpkg -S /usr/bin/vim # کدام بسته این فایل را گذاشته؟
این دو دستور برای چالشهای «بستهی مرموز» به دردتان میخورد...
نصب از فایل deb محلی
گاهی بسته را بهصورت فایل .deb دارید (بدون مخزن):
apt install ./kit.deb # با apt (پیشنیازها هم حل میشود) dpkg -i kit.deb # یا با dpkg
ترفندهای کاربردی
apt list --installed | grep -i json # بستههای نصبشدهی مرتبط apt install tree jq htop # چند بسته با هم apt install -y tree # بدون پرسیدن yes/no (برای اسکریپت)
تمرین (در آزمایشگاه خودتان انجام دهید)
- تفاوت
apt updateوapt upgradeچیست؟ - چه دستوری نشان میدهد بستهی
jqوجود دارد و توضیحش چیست، بدون نصب؟ - ابزار
treeرا نصب کنید و ببینید فایلهایش کجا نصب شدهاند. - بستهای را که در تمرین ۳ نصب کردید، کامل (با تنظیمات) حذف کنید.
- چرا
apt installروی سرور مشترک برای شما خطای دسترسی میدهد ولی در حساب کاربری لینوکس کار میکند؟
پاسخها:
پاسخ ۱
update فقط فهرست/مخزن را تازه میکند؛ upgrade خودِ بستههای نصبشده را به نسخهی جدید میآورد.
پاسخ ۲
apt show jq
پاسخ ۳
apt install tree && dpkg -L tree
پاسخ ۴
apt purge tree
پاسخ ۵
چون فقط root اجازهی نصب دارد؛ روی سرور کاربر عادیاید ولی در حساب کاربری لینوکس root هستید.
حالا در CTF، چالشهای دستهی «آسان» را باز کنید — به همینها وابستهاند.